Nieuws 1 december 2017

Nieuwe Sectorfoto Basisonderwijs bevestigt dreigend lerarentekort Antwerpen

Met de nieuwe Sectorfoto Basisonderwijs heeft de Antwerpse onderwijsadministratie een geactualiseerde analyse gemaakt over hoe het staat met het lerarenberoep in Antwerpen. Wie geeft er les in Antwerpen? Hoe lang blijven leerkrachten aan de slag in Antwerpen? Hoeveel mannelijke leerkrachten zijn er eigenlijk? Hoe vaak zijn Antwerpse leerkrachten ziek? Et cetera. Met meer dan 100 pagina’s probeert deze sectorfoto een antwoord te geven op al deze vragen. Schepen voor Onderwijs Claude Marinower (Open Vld) gaf ons deze middag tekst en uitleg.

Cijfers 2011-2016

Schepen Marinower: “De vorige Sectorfoto Basisonderwijs dateerde al van 2011 en ging over leerkrachten die in 2006 aan de slag gingen in Antwerpen. Een update van de sectorfoto drong zich dan ook op. De cijfers uit de nieuwe sectorfoto gaan over leerkrachten die in 2011 afstudeerden en nadien aan de slag gingen in één van de Antwerpse scholen.”

Een vergelijking met de resultaten van de vorige sectorfoto is evenwel niet altijd mogelijk, doordat bij de opmaak van het nieuwe rapport veel beter en meer nauwkeurig bronnenmateriaal beschikbaar was voor de gegevens over uitstroom en de prognose van de aanwervingsbehoefte.

Aantal leerkrachten dat binnen de 5 jaar het Antwerps onderwijs verlaat blijft hoog
Uit het rapport blijkt dat het aantal leerkrachten dat binnen de 5 jaar het Antwerps onderwijs verlaat lichtjes is gedaald van 57,7% (2011) naar 52,1% (2016), maar dat percentage blijft dus hoog. Voor het eerst zijn er echter ook cijfers over waar die leerkrachten naartoe gaan. 29,6% van de leerkrachten stapt definitief uit het lerarenberoep en start in een andere sector. 22,5% besloot echter om les te blijven geven, maar niet meer in Antwerpen.

Schepen Marinower: “Dat laatste cijfer toont aan dat men met de hervorming van de lerarenopleiding rekening moet houden met de specificiteit van lesgeven in een grootstad zoals Antwerpen. Een stad die super divers is en die een heel andere dynamiek kent dan de rest van Vlaanderen. Zelfs met andere centrumsteden is het verschil groot. Daarnaast tonen deze cijfers aan dat het lerarenloopbaanpact vooral de focus moet leggen op de aanvangsbegeleiding van beginnende leerkrachten. Het moet ervoor zorgen dat jonge leerkrachten dat duwtje in de rug krijgen en beseffen dat ze er niet alleen voor staan.”

Lerarentekort neemt toe
Tot slot toont de sectorfoto ook aan dat het lerarentekort toeneemt. Dat ziet men duidelijk in de spanningsratio tussen het aantal vacatures en het aantal kandidaten (zie bijlage). Tegelijkertijd vertaalt dit zich ook in een toename van het aantal vervangers tegenover het aantal vaste leerkrachten. En dus ook van de toename van het ziekteverzuim in het basisonderwijs met 54% tegenover 2005.

Schepen Marinower benadrukt: “In september 2017 bedroeg de spanningsindicator in het arrondissement Antwerpen 1,8, terwijl die in 2014 nog 3,3 bedroeg. Dat wil zeggen dat er nu nog geen twee kandidaten zijn per openstaande vacature, waar dat er drie jaar geleden nog meer dan drie waren. Ter vergelijking: in het arrondissement Mechelen bedroeg de spanningsindicator in september 2017 7 en in het arrondissement Turnhout 50,8. De nood aan leerkrachten is dus duidelijk groter in Antwerpen dan in de rest van Vlaanderen. Volgens enkele zeer voorzichtige – en ik benadruk voorzichtige – prognoses, op basis van de verwachte uitstroom en de evolutie van het aantal leerlingen, zou er tussen 2018 en 2025 een aanwervingsbehoefte zijn van 1.156 extra leerkrachten voor het kleuteronderwijs en 1.870 extra leerkrachten voor het lager onderwijs. Hierbij werd evenwel geen rekening gehouden met de instroom vanuit de lerarenopleidingen, omdat deze zo moeilijk te voorspellen is.”